Bức tranh rao bán giá 7 triệu USD   

                                                            

- Vào ngày 15/1, Nhà hát Ca múa nhạc nhẹ VN khai trương “Không gian văn hóa Việt” tại 79 Hàng Trống, Hà Nội. Đây là công tŕnh hướng tới Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội của Bộ VH,TT&DL và một trong những hoạt động “mở màn” tại không gian văn hóa này chính là trưng bày 2 bức tranh hoành tráng của họa sĩ Hoàng Hà Tùng.

Ḍng sông dát vàng dài 24 m

Chỉ bức Tranh quê chất liệu sơn mài với ḍng sông dát vàng dài 24 m treo kín 3 mặt tường của gian pḥng hơn 200m2 mặt tiền phố Hàng Trống, họa sĩ Hoàng Hà Tùng quả quyết: “Tôi dám chắc, đây là bức tranh sơn mài dài nhất VN”.


Họa sĩ Hoàng Hà Tùng
Nảy ư tưởng từ năm 1993, vẽ phác thảo năm 2000 và đến năm 2004 th́ hoàn thành, tác phẩm Tranh quê gồm 12 bức, được xem là 12 chương trong bản giao hưởng của một đời người. Khởi đầu là h́nh ảnh những đứa trẻ ngồi trên lưng trâu với những lá sen, ngó sen, cánh diều bay lơ lửng để rồi tiếp vào chương 2 - những đứa trẻ tiến vào Cửa sinh - nơi 2 cột trụ vẽ gương mặt những thế hệ đă khuất tượng trưng cho chiều dài của văn hóa Việt với những trầm tích và thăng hoa tiếp nối. Các chương sau, thông qua hành tŕnh tới Cơi về của một kiếp người, tác giả thể hiện “sự hiểu” và quan điểm của ḿnh về đời sống xă hội Việt, như: Mưu sinh, Ra trận, Đạo và đời, Chết...

“Tôi đặc biệt tâm đắc với những ǵ thể hiện ở chương 12” - họa sĩ Hoàng Hà Tùng tâm sự: “Trong chương này tôi vẽ cách điệu 5 người đàn bà khỏa thân, vận khăn đen và chống gậy bằng những tàu sen khô. Đó là những người đă chết và khi chết họ công bằng như nhau, không ai hơn ai, cho dù lúc sống người này là quan và người kia có thể là một người hành khất. Lâu nay, người ta vẫn nói “Cái chết là sự công bằng nhất”. Và tôi đă sử dụng ngôn ngữ độc đáo nhất của hội họa để thể hiện sự công bằng này”.

Cũng theo họa sĩ Hoàng Hà Tùng, có lẽ chưa họa sĩ nào vẽ một ḍng sông dát vàng dài tới 24 m như anh. Ḍng sông trong bức tranh là kư ức đầy cảm xúc của anh về ḍng sông Lựng Trai (có nghĩa là nơi hội tụ của những con trai) chảy qua thôn Đồng Cống (Chí Linh, Hải Dương) quê anh. Nhiều năm trước, ḍng sông rất rộng, mênh mang nước và cậu bé con Hoàng Hà Tùng phải bơi rất lâu mới qua được sông. C̣n bây giờ, ḍng sông chỉ là cái mương hẹp mà họa sĩ Hoàng Hà Tùng có thể xắn quần lội qua... Thế nên, ḍng sông trong tác phẩm là sự hoài niệm, là những ǵ quư giá đă qua không thể lấy lại được.

Từ năm 2000, phác thảo Tranh quê (vẽ bột màu trên giấy) đă được Khoa Mỹ thuật, Trường ĐH Toronto (Canada) mua làm tài liệu giảng dạy cho sinh viên. Số tiền bán phác thảo được góp thêm vào để hoàn thiện bản gốc Tranh quê bằng chất liệu sơn mài. Sau khi bức tranh hoàn thiện, tác giả đă tổ chức một buổi rước tranh khá ồn ă từ thôn Đồng Cống lên đồi thông ở Côn Sơn (khoảng 6 km) với sự tham gia của hàng trăm người dân quê trong trang phục xưa và giới văn nghệ từ Hà Nội xuống.

Chỉ định trưng bày tranh duy nhất 1 lần, trong 1 ngày... nhưng rồi theo yêu cầu của Bộ VH,TT&DL và thành phố Hà Nội muốn có một tác phẩm hoành tráng để khai trương Không gian văn hóa Việt, Hoàng Hà Tùng đă về quê ở Chí Linh “rinh” tác phẩm Tranh quê về phố.

Được biết, bức tranh này Hoàng Hà Tùng rao giá 7 triệu USD và người định mua là giám đốc một ngân hàng ở Mỹ đă “ngất” không nói được lời nào. Lư giải về cái giá “chơi trội” ấy, Hoàng Hà Tùng bảo: “Nếu ông ta đưa 7 triệu USD thật tôi cũng không bán. Tôi bỏ cả gia tài cùng với 4 năm, biết bao mồ hôi, công sức để làm nên bức tranh không phải v́ mưu cầu lợi nhuận. Tôi muốn giữ bức tranh này lại cho quê hương để sau này các thế hệ con cháu của tôi khi xem bức tranh sẽ phải tự hào, rằng: “cha ông ḿnh ngày trước cũng chịu chơi thật”.


Một đoạn bức tranh rao giá 7 triệu USD
Và một Ô Quan Chưởng “chẳng giống ai”

Bức tranh “hoành tráng” thứ 2 mà Hoàng Hà Tùng “trưng” ở Không gian văn hóa Việt có tên Ô Quan Chưởng - là bức b́nh phong 2 mặt với diện tích 2mx4m, chất liệu sơn mài. “Ô Quan Chưởng là một trong những h́nh ảnh cổ mà thân thương với các thế hệ người Hà Nội. V́ thế, đă có rất nhiều họa sĩ, kể cả các bậc tài danh ở VN đều đă sáng tác về ô c̣n lại này ở đất Thăng Long với bút pháp và t́nh yêu của riêng ḿnh với Hà Nội. Hà Nội không phải là quê của tôi, nhưng t́nh yêu của tôi dành cho Hà Nội cũng không kém những người con Hà Nội gốc.

Có điều, bức tranh tôi vẽ Ô Quan Chưởng “chẳng giống ai”. Tôi không đi theo cảm xúc: Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo để sáng tác. Tôi vẽ bằng bút pháp cổ điển, kéo dài các nét khiến Ô Quan Chưởng giống như Vạn Lư Trường Thành và hoàn toàn không có người. Phía trên là những cành cây được vẽ cách điệu thành h́nh những con chim, con phượng hoàng bay lượn và hoàn hoàn toàn dát vàng như một sự hoài niệm. Điều đặc biệt ở tác phẩm này chính là mặt sau của bức b́nh phong. Nếu như phía trước là h́nh ảnh Ô Quan Chưởng được vẽ tĩnh th́ mặt sau chính là “góc khuất” của đời sống Hà thành được tái hiện với sự ồn ă, hoan lạc... Phải có 2 mặt như thế - sáng và tối; tốt và xấu mới là đời sống và làm nên những giá trị mà nhờ nó Ô Quan Chưởng tồn tại đến ngày hôm nay”.

Khá tự hào về 2 bức tranh sơn mài hoành tráng về kích thước nhưng Hoàng Hà Tùng cũng khẳng định trong nghệ thuật hoành tráng không nói lên điều ǵ. Vấn đề ở chỗ, người họa sĩ có đủ tiềm lực kinh tế, tài năng và bản lĩnh để khống chế độ hoành tráng của kích thước tạo nên một tác phẩm có giá trị thực sự về nghệ thuật hay không. Chưa mở cửa đón khách nhưng đă có khá nhiều khách nước ngoài “tạt” vào pḥng tranh trên hành tŕnh thăm Hà Nội phố. Không b́nh luận về tác phẩm, nhưng dường như người khách nào cũng xin tác giả cho phép chụp ảnh cùng tác phẩm hoặc ghi h́nh tác phẩm...

                                                                                                                                                                                (TT&VH)